Niksar UNESCO Listesine Adım Attı

Türkiye’nin dünya mirası kültür varlıkları artıyor. Türkiye’nin UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ndeki kültür varlığı sayısı 78’e yükseldi. Geçici listede 71 olan sayıya 7 miras daha eklendi. Tokat’ın Danişmentlilere başkentlik yapan ilçesi Niksar da UNESCO’nun Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındı.

Niksar’ın Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmasını Niksar Belediye Başkanı Özdilek Özcan, mutluluk verici olarak değerlendirdi. Bu konuda uzun bir süredir çalışma yürüttüklerini belirten Başkan Özcan, Niksar’ın Anadolu Türk medeniyetinin erken dönemine tanıklık eden kültürel mirası ile ülkemizin UNESCO Dünya Mirası Tentative (Ön) listesine adını yazdırdığını kaydetti. Başkan Özcan, “Anadolu Türk devletlerinin en önemlilerinden biri olan ve Anadolu’nun Türk yurdu olmasında büyük görevler üstlenen Danişmentlilerin başkenti olan Niksar, 12’inci ve 13’üncü yüzyıllara tanıklık eden medreseler, zaviyeler, camiler, idari yapılar, hamamlar ve anıt mezarlara sahiptir. Niksar ve çevresinin sahip olduğu bu miras Anadolu-Türk medeniyetinin ve daha geniş çerçevede İslam medeniyetinin bilimsel, toplumsal ve ekonomik yönden elde ettiği gelişmelerin de tanıklığını taşımaktadırlar. Kentteki Yağıbasan Medresesi Anadolu’nun ilk medresesi olması yanında burada verilen eğitim, yüzyıllar boyunca etkisini Anadolu topraklarında sürdürmüş, Osmanlıların son dönemlerine kadar bu medresede araştırma yapan veya eğitim veren müderrislerin yazmaları kullanılmış ve bu medresede eğitim almış müderrislerin öğrencileri tüm Anadolu’da bilim eğitimi vermiştir. Niksar’ın sahip olduğu zaviyeler, camiler, saray yapıları Oğuz boylarının Anadolu’ya yerleşmesi esnasında toplumsal ve kentsel yapılanmanın nasıl idare edildiği, iskanların nasıl yürütüldüğü hakkında bilgiler vermektedir. Niksar’ın sahip olduğu bu miras, Danişmentlilerin yeni iskan edilen ailelerin toplumsal ihtiyaçlarının karşılanmasını ve bu yeni ailelerin toplumun birer parçası olarak sosyal hayata katılmasını sağlayan tüm yapılara sahip olduğunu göstermesi ve bu idari ve sosyal yapıların nasıl da hızlı işlediğini ortaya koyması açısından da önemlidir. Niksar ayrıca Anadolu Türkçesi (Oğuz Dili) açısından da başlı başına bir merkezdir. Oğuz dilinde anlatılan ve daha sonra yine Niksar ve çevresinde derlenerek yazıya aktarılan, Danişmentname Destanı Danişmentli beylerin mücadelelerini ve başarılarını anlatırken, Türkçe’nin günümüze kadar erişmesine ve korunmasına da vesile olmuştur” dedi.

“Niksar gibi kent ölçeğinde başka bir aday bulunmamaktadır”

Başkan Özcan Niksar gibi kent ölçeğinde başka bir adayın bulunmadığının altını çizerek,”Niksar sahip olduğu kültürel mirasın, yoğunluğu ve önemine istinaden UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girmesi yönündeki çalışmalar Niksar Belediyesi bünyesinde uzun zamandır yürütülmekte. Niksar Belediyesi’nde şu anda Niksar’ın UNESCO adaylık sürecinin yönetilmesi ve ayrıca Niksar’daki mirasın daha da iyi korunması çalışmalarının yürütülmesi için alan yönetimi birimi bulunmaktadır. Bu birimin çalışmaları, Tokat Valiliği’nin ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın destekleri ile Niksar UNESCO’nun Tentative Listesi’ne girmiştir. Yani artık bir Dünya Miras Listesi adayıdır. Şimdi bir taraftan Niksar’ın sahip olduğu kültürel mirasın korunması, bu mirasın daha görünür kılınması, halk ve tüm kurumları ile toplumumuz tarafından bilinmesi için farkındalık yaratma çalışmaları diğer taraftan ise Niksar’ın UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girmesi için gerekli olan dosya hazırlığı Niksar Belediyesi bünyesinde ki Alan Başkanlığı tarafından yürütülecektir. Niksar ile birlikte bu yıl 7 yeni mirasımız UNESCO Dünya Miras Listesine aday gösterildi. Bugüne kadar ülkemizin 71 olan Tentative listedeki varlık sayısı artık 78’e yükseldi. Bu rakam ile Türkiye, şu anda en fazla Dünya Miras Listesi adayına sahip olan ülke konumunda. Bu sayının fazlalığı Niksar’ın da UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girme konusunda ki avantajlarını kanıtlar niteliktedir. Çünkü ülkemizin miras açısından zenginliğine bağlı olarak Dünya Miras Listesi adaylarının fazlalığına rağmen, Anadolu’nun bir Türk yurdu olmasını başlatan Malazgirt muharebesi sonrası Anadolu’daki hızlı devlet teşkilatlanmasını, ilim ve bilim faaliyetlerini, toplumsal yapıyı Niksar gibi kent ölçeğinde gösteren başka bir aday bulunmamaktadır” diye konuştu.

“Adaylık dosyası hazırlanarak Kültür ve Turizm Bakanlığına sunulacak”

Başkan Özcan adaylık içinde çalışmalara başlanacağını belirterek, “Niksar önümüzdeki süreçte adaylık dosyasını hazırlayarak Kültür ve Turizm Bakanlığına teslim etmeyi hedeflemektedir. Adaylık dosyasında bir taraftan kentin sahip olduğu kültürel miras ayrıntılı olarak anlatılacak ve diğer yandan ise bu mirasın korunması için neler yapıldığını ve daha neler yapılması gerektiğini ortaya koyan bir Miras Yönetim Planı yer alacaktır. Kültürel mirasın anlatılması ve değerlendirilmesi çalışmalarını tamamen yerel de, alan başkanlığında yürütmeyi planlamaktayız. Öte yandan yönetim planı için Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Mart 2018’de yazışmalar yapmaya başladık. Yine Alan Başkanlığımızın bakanlık tarafından yetkilendirilmesi için bir protokol hazırlığındayız. Bu protokol sonrası yönetim planı çalışmalarını da tamamen yerelde, yerel kurum ve sivil toplum kuruluşlarının destekleri, halkın katkısı ile Niksar’da yürütmeyi istemekteyiz. Hali hazırda yönetim planı çalışmalarını Tarihi Kentler Birliği’nin de destekleri ile belirli bir aşamaya getirdik bile. Yıl sonuna kadar planın tamamlanarak, yürürlüğe girmesini hedeflemekteyiz” ifadelerini kullandı.